Sümerlerde İnsan Kurban Etme Ritüelleri

 

Sümerlerde İnsan Kurban Etme Ritüeli

Bu yazının  içeriğini dilerseniz  aşağıdaki  videodan izleyebilirsiniz.

"İnsan kurban etme" denildiğinde çoğumuzun aklına ilk olarak Antik Filistin (Kenan) gelenekleri, Kartacalılar veya Mezoamerika'daki Aztekler gelir. Mezopotamya uygarlıklarının ise bu tür uygulamalardan uzak, tamamen bürokratik ve hukuki toplumlar olduğu varsayılır. Ancak tarihi ve arkeolojik veriler, Mezopotamya'nın da bu acı gerçekle tanıştığını gösteriyor.

Filistin veya Aztek kültürlerine kıyasla çok daha nadir ve belirli dönemlere özgü uygulanmış olsa da, Sümerlerde ve sonraki Mezopotamya dönemlerinde insan kurban etmenin sarsıcı örnekleri mevcuttur.

Cambridge Üniversitesi Yayınları arasından çıkan The Cambridge World History of Violence serisinde yer alan "Ritual Killing and Human Sacrifice in the Ancient Near East" başlıklı makalede bu durum iki ana kanıt üzerinden inceleniyor:

Ur Kraliyet Ölüm Çukurları (MÖ 2600–2450): Arkeolog Sir Leonard Woolley tarafından Ur kentinde yapılan kazılarda, krallarla birlikte gömülmüş onlarca saray görevlisi, asker ve hizmetçinin kalıntıları bulundu. Son yapılan kemik analizleri, bu insanların hükümdara öteki dünyada eşlik etmesi için ritüelistik bir şiddetle kurban edildiğini doğruluyor.

Vekil Kral (Substitute King) Ritüeli: MÖ 2. binyıldan Büyük İskender dönemine kadar uzanan süreçte; güneş veya ay tutulması gibi kötü bir kehanet (tanrıların gazabı) kralı tehdit ettiğinde, tahta geçici olarak "vekil" bir kral oturtulurdu. Tüm uğursuzluğu ve laneti üzerine çeken bu talihsiz vekil, ritüelin sonunda tanrıları yatıştırmak adına kurban edilir ve gerçek kral tahtına geri dönerdi.

Makalenin özet kısmında bu durum şu vurucu cümlelerle aktarılıyor:

"İnsan kurban etmek, eski Mezopotamya kültürleri arasında nadir görülen bir uygulamaydı... Oldukça farklı bağlamlar olsa da, her iki durumda da krallık makamının, hükümdar uğruna gözden çıkarılan tebaa üzerinde mutlak bir güce sahip olduğu açıktır."

Mezopotamya'daki insan kurban etme eylemi, sadece dini bir adak değil; aynı zamanda krallık makamının tebaası üzerindeki mutlak ve acımasız gücünün en radikal göstergesiydi.

Konuyla ilgili detaylı akademik çalışmayı incelemek isterseniz güncel makale linkine buradan ulaşabilirsiniz: https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-world-history-of-violence/ritual-killing-and-human-sacrifice-in-the-ancient-near-east/15D2059982C482750124293D29EF55BA

Büyük Ölüm Çukuru (PG 1237) Orijinal Kazı Çizimi. Kaynak: The Last Word On Nothing

Ur Kraliyet Liri (Penn Müzesi). Kaynak: Wikipedia

Kraliçe Puabi'nin Başlığı (Penn Müzesi / British Museum Arşivi). Kaynak: Wikipedia